Wat is een LUT en hoe gebruik je het?
Door Michiel Heijmans
Een LUT, voluit Look-Up Table, is een opzoektabel die de kleuren in je beeld omzet naar nieuwe kleuren. Je legt een vaste look over je foto of video met een paar klikken. Handig, want je krijgt elke keer hetzelfde resultaat en je kunt diezelfde look gebruiken in zowel je fotobewerking als je videomontage.
Wil je de korte definitie nog eens rustig nalezen? Lees dan wat is een LUT in de begrippenlijst.
Wat een LUT precies doet
Een LUT is een tabel. Voor elke kleurwaarde die binnenkomt, staat er een kleurwaarde klaar die eruit gaat. De software loopt jouw beeld pixel voor pixel langs en vervangt de oude kleur door de nieuwe. Het mooie is dat dit los staat van je software. Een LUT werkt in een fotoprogramma net zo goed als in een videoprogramma, omdat het alleen maar kleur naar kleur vertaalt.
Daardoor is een LUT een prettige manier om een look vast te leggen. Je bouwt de look een keer op en kunt hem daarna overal toepassen, op een enkele foto of op een hele reeks clips.
Preset, LUT en Capture One style
Deze drie worden vaak door elkaar gebruikt, maar ze zijn niet hetzelfde. Een preset is een set schuifstanden in Lightroom of Camera Raw. Je past hem toe en kunt daarna elke schuif nog bijstellen, dus je houdt volledige controle. Een LUT is een losse opzoektabel die de kleur vertaalt en die overal werkt, ook in video. Een style is in feite de Capture One-variant van een preset, een opgeslagen set aanpassingen binnen dat programma.
Kort gezegd: een preset finetune je verder in de software, een style doet hetzelfde maar dan in Capture One, en een LUT pak je als je dezelfde look op meerdere plekken wilt, foto en video.
Technisch of creatief, en 1D of 3D
Er zijn grofweg twee soorten LUT's. Een technische LUT corrigeert, bijvoorbeeld om beeld uit een vlak cameraprofiel terug te brengen naar normaal contrast en kleur. Een creatieve LUT voegt juist een stemming toe, een warme zomerlook of een koele filmlook.
Daarnaast bestaat er een verschil in opbouw. Een 1D-LUT past elk kleurkanaal apart aan en regelt zo toon en contrast. Een 3D-LUT verschuift kleuren ook ten opzichte van elkaar, dus groen kan richting teal en huid kan warmer worden, onafhankelijk van de rest. Voor echte looks heb je een 3D-LUT nodig. Wil je dat verschil dieper begrijpen, lees dan 1D versus 3D.
Bestandsformaten
De standaard is het .cube-bestand. Dat opent in vrijwel elk programma dat met LUT's werkt, van foto tot video. Je komt soms ook .3dl tegen, een ouder formaat, en .look, dat je vooral in de Adobe-wereld ziet. In de praktijk red je je bijna altijd met .cube.
Een LUT toepassen
In Lightroom voeg je een LUT toe als kleuropzoektabel of profiel. Je laadt het bestand in, kiest het profiel en stelt daarna de sterkte bij naar smaak. In Capture One werk je met een LUT-laag of LUT-tool, waar je het .cube-bestand inleest. In video gebruik je een LUT als aanpassing of effect, bijvoorbeeld in DaVinci Resolve of Premiere Pro.
Begin in alle gevallen licht. Leg de LUT erop, kijk wat er gebeurt en draai de sterkte terug als het te veel wordt. Let vooral op de huidtinten. Een look die op een landschap prachtig is, kan een gezicht te oranje of te groen maken. Corrigeer dan eerst je witbalans voordat je de LUT verder dichtdraait.
Tot slot
Bij elke preset op fotografie-presets.nl zit een .cube-LUT in de download. Zo gebruik je precies dezelfde look in je foto's en je video, zonder dat je de instellingen opnieuw hoeft op te bouwen. Bekijk de presets en kijk welke look bij jouw werk past.